Financiële beslissingen jongeren sterk beïnvloed door vrienden, influencers en reclame

Onderzoek DUO-Onderwijs voor Wijzer in geldzaken laat urgentie van financiële educatie zien

Leerlingen en studenten in po, vo en mbo zijn sterk beïnvloedbaar als het gaat om geld en aankopen. Vrienden, influencers, reclame en bekende personen hebben een grote impact op hun koopgedrag. Dat blijkt uit onderzoek van DUO-Onderwijs, uitgevoerd in opdracht van Wijzer in geldzaken onder 882 leraren in het po, vo en mbo.

Naast deze beïnvloeding maken leraren zich zorgen over de financiële weerbaarheid van jongeren en signaleren ze regelmatig financiële problemen in de thuissituatie. De roep om structurele financiële educatie wordt breed gedeeld.

Waarom dit onderzoek?

Wijzer in geldzaken zet zich in om Nederlanders financieel vaardiger te maken. Jong geleerd is oud gedaan. Daarom richt de organisatie zich nadrukkelijk ook op kinderen en jongeren.

Het onderzoek laat zien hoe leraren het koopgedrag en de financiële situatie van hun leerlingen en studenten inschatten, welke zorgen zij hebben en hoe zij ouders en verzorgers betrekken bij de financiële opvoeding. Het betreft leerkrachten en docenten uit:

het primair onderwijs (n = 400 leerkrachten van groep 6, 7 en 8);
het voortgezet onderwijs (n = 330 docenten economie, mens & maatschappij, maatschappijleer en burgerschap)
en het mbo (n = 152 mbo mbo-docenten burgerschap).

Belangrijkste bevindingen

Beïnvloeding door sociale omgeving
- PO: 78% van de leerkrachten ziet dat (veel tot alle) leerlingen iets willen omdat vrienden het ook hebben.
- VO: 74% van de docenten ziet dit bij hun leerlingen.
- MBO: 69% van de docenten ziet dit bij studenten.
Zorgen over financiële verleidingen
Leraren maken zich het meest zorgen over de invloed van influencers (PO: 78%, VO: 78%, MBO: 68%), in-game aankopen (53–70%), gokreclames (VO en MBO: 65%) en het gebruik van achteraf betaalmethoden zoals AfterPay (VO: 45%, MBO: 64%).
Signalen van financiële problemen
- PO: 45% van de leerkrachten ziet dat er leerlingen zijn die uit een gezin komen met financiële problemen.
- VO: in het VO zien 42% van de docenten dat.
- MBO: ruim de helft (53%) van de mbo-docenten ziet studenten met financiële probleem in de klas.
Betrekken van ouders
Vooral in het primair onderwijs proberen leerkrachten ouders te betrekken om de kinderen te laten leren omgaan met geld (35%). Dat gebeurt met name via nieuwsbrieven of lesbrieven. In het voortgezet onderwijs is dit 19% en in het mbo gebeurt dit niet.
Breed draagvlak voor financiële educatie
Een groot deel van de leraren (po: 76%, vo: 86% en mbo 95%) vindt financiële educatie een belangrijk onderwerp voor in de klas. Slechts 11% van de mbo-docenten denkt dat studenten van 18+ voldoende in staat zijn om verantwoorde financiële keuzes te maken.

Conclusie: investeren in financiële weerbaarheid

Het onderzoek maakt duidelijk dat leraren in alle onderwijssectoren vinden dat investeren in financiële educatie een noodzaak is. Structurele aandacht in het curriculum, ondersteuning van leraren en betrokkenheid van ouders kunnen het verschil maken om kinderen beter financieel weerbaar te maken.

Download hier het hele rapport.

Vergelijkbare artikelen

Artikel Veiligheid op school: “gemiddelden zijn geen geruststelling” Artikel Van vragenlijst tot verbeterplan: zo werkt het medewerkers-onderzoek Case “Een goed MO is de motor voor betrokkenheid en trots.”